SOLAS
SOLAS (Denizde Can Emniyeti Uluslararası Sözleşmesi), gemilerin inşası, donanımı ve işletilmesi için asgari emniyet standartlarını belirleyen IMO sözleşmesidir. Yangından korunma, can kurtarma araçları, seyir ve telsiz haberleşmesi bu kapsamdadır. Uluslararası sefer yapan 500 GT üzerindeki ticari yatlar SOLAS'a ya da bayrak devletinin eşdeğer yat koduna uymak zorundadır.
Definition
SOLAS düzenler gemilerde can emniyetinin uluslararası asgari standartlarını
SOLAS Nedir
SOLAS, Denizde Can Emniyeti Uluslararası Sözleşmesi'nin (International Convention for the Safety of Life at Sea) kısaltmasıdır ve ticaret gemileri için asgari emniyet standartlarını belirleyen en temel IMO sözleşmesidir. İlk sözleşme 1914 yılına dayanır ve 1912'deki Titanic faciasına doğrudan bir tepki olarak kabul edilmiştir. Bugün geçerli olan konsolide metin, değişiklikleriyle birlikte 1974 tarihli sözleşmedir; bu metin 1980'de yürürlüğe girmiş ve o tarihten bu yana IMO Deniz Emniyeti Komitesi kararları ve sirkülerleriyle defalarca güncellenmiştir. SOLAS genel olarak uluslararası sefer yapan, denizde seyreden gemilere uygulanır; ancak kapsamı bölümden bölüme değişir. SOLAS bölümlerinin çoğu 500 GT ve üzeri yük gemilerini, yolcu gemilerini ve yüksek süratli tekneleri hedef alır. Özel yatlar bölümlerin büyük kısmının zorunlu kapsamı dışında kalır; ancak önemli istisnalar vardır ve bunların en önemlisi Seyir Emniyeti başlıklı Bölüm V'tir.
SOLAS Bölüm V – Seyir Emniyeti
Bölüm V, boyutu ya da bayrağı ne olursa olsun özel yatlar dahil istisnasız tüm gemilere uygulanan SOLAS bölümüdür. Sefer planlaması, uygun harita ve denizcilik yayınları, yeterli sayıda ve yetkin mürettebat, belirli eşiklerin üzerindeki gemilerde Otomatik Tanımlama Sistemi (AIS) bulundurulması, belirli gemi tiplerinde Sefer Veri Kaydedicisi (VDR) ve diğer seyir önlemlerine ilişkin gereklilikler getirir. Bölüm V, evrensel bir yardım etme yükümlülüğü öngören Kural 33'ü de içerir. Bölüm, ciddi deniz kazalarından çıkarılan derslerin ardından 2002'de kapsamlı biçimde revize edilmiştir. Yat işletmecileri diğer bölümlerin ticari gemi kapsamının genellikle dışında kalsa da Bölüm V, onlar için SOLAS'ın pratikte en çok önem taşıyan kısımlarından biridir.
SOLAS Bölüm V Kural 33 – Yardım Etme Yükümlülüğü
SOLAS Bölüm V Kural 33 şöyle der: "Denizde bulunan ve yardım sağlayabilecek durumdaki bir geminin kaptanı, herhangi bir kaynaktan denizde tehlike içinde kişiler bulunduğu bilgisini aldığında, onlara yardım etmek için tam süratle ilerlemekle yükümlüdür." Bu yükümlülük, geminin büyüklüğü veya niteliği ne olursa olsun her kaptan için geçerlidir ve kaptanın takdirine bırakılmış değildir. Tehlike içindeki kişilere yardım etmemek, bayrak devletlerinin çoğunun hukukunda suç sayılır ve uluslararası hukuk açısından görevin temelden ihmali olarak değerlendirilir. Kural, ilerlemenin gemi veya mürettebat için ciddi tehlike yaratacağı durumlara yönelik makul istisnalar içerir; ancak bu istisnalar dar yorumlanır. Özel yat kaptanları için Kural 33, uluslararası deniz hukukundaki en doğrudan ve pazarlığa kapalı yükümlülüklerden biridir.
SOLAS Bölüm III – Can Kurtarma Araçları
Bölüm III, Uluslararası Can Kurtarma Araçları Kodu olan LSA Kodu aracılığıyla uygulanır. Bu kod; can yelekleri, can salları, kurtarma botları, dalma giysileri, EPIRB'ler, SART'lar, halat atma cihazları ve bunlarla ilgili piroteknik malzemeler için ayrıntılı teknik gereklilikler belirler. LSA Kodu, Bölüm III'ün atıf yaptığı teknik şartnameleri ortaya koyan zorunlu bir düzenlemedir. Ticari yatlarda MCA Large Yacht Code (LY3) ve Cayman RYCA gibi bayrak devleti kodları, LSA Kodu'nun ekipman standartlarını temel alır ve her seyir bölgesi için hangi araçların zorunlu olduğunu belirler. Dolayısıyla özel yatlar resmî olarak SOLAS Bölüm III kapsamına girmese bile, bu bölümün LSA Kodu üzerinden koyduğu teknik standartlar, ticari yatlarda bayrak devletlerinin aradığı düzeyin fiilî ölçütünü oluşturur.
SOLAS Bölüm IV – Telsiz Haberleşmesi ve GMDSS
Bölüm IV, uluslararası sefer yapan 300 GT ve üzeri yük gemileri ile yolcu gemileri için Küresel Deniz Tehlike ve Emniyet Sistemini (GMDSS) zorunlu kılar. GMDSS; uydu sistemlerini, sayısal seçmeli çağrı (DSC) özellikli VHF/MF/HF telsizleri, EPIRB'leri ve SART'ları koordineli bir tehlike ve emniyet haberleşme ağında birleştirir. Özel yatlar resmî olarak Bölüm IV kapsamına girmez; ancak yatların rutin olarak taşıdığı ekipman, yani ulusal bir MMSI'ye kayıtlı 406 MHz EPIRB'ler, DSC özellikli VHF telsizler, SART'lar veya AIS SART'lar, GMDSS ekipman ailesinin bir parçasıdır. Bir EPIRB devreye girdiğinde ilgili deniz arama kurtarma koordinasyon merkezine (MRCC) yönlendirilen Cospas-Sarsat uydu alarmının nasıl tetiklendiği de dahil olmak üzere GMDSS'nin işleyişini anlamak, açık denizde seyreden herkes için şarttır.
SOLAS Bölüm IX ve XI – ISM Kodu ve Güvenlik
Bölüm IX, ISM Kodu'nu atıf yoluyla bünyesine katar ve 500 GT ve üzeri yük gemileri ile yolcu gemileri için zorunlu hâle getirir. Bölüm XI-2 ise ISPS Kodu'nu 500 GT ve üzeri yük gemileri, yolcu gemileri ve bu gemilere hizmet veren liman tesisleri için bünyesine katar. Bu nedenle uluslararası ticari faaliyette bulunan 500 GT üzerindeki ticari süperyatlar hem Bölüm IX üzerinden ISM Kodu'na hem de Bölüm XI-2 üzerinden ISPS Kodu'na tabidir; bu da onları söz konusu bölümler açısından SOLAS uyum çerçevesinin tamamına dahil eder. Bu bölümlerin etkileşimi, büyük ticari yatlar için bir uyum piramidi oluşturur: ISM kapsamında emniyet yönetimi, ISPS kapsamında güvenlik yönetimi, bayrak devleti üzerinden sörvey ve belgelendirme, Tanınmış Kuruluş (RO) aracılığıyla klas gözetimi ve yaptırım katmanı olarak liman devleti denetimi (PSC).
Uygulamada SOLAS ve Özel Yatlar
Özel yat kaptanı açısından pratikte en önemli SOLAS yükümlülükleri, Bölüm V kapsamında tüm gemilere uygulananlardır: sefer planlaması, haritaların yeterliliği, mürettebatın yetkinliği, tehlike durumlarına müdahale ve Kural 33 kapsamındaki yardım etme yükümlülüğü. Bölüm V dışında özel yatlar SOLAS'a doğrudan tabi değildir. Ancak SOLAS'ın somutlaştırdığı standartlar, yani LSA Kodu'ndaki can kurtarma aracı şartnameleri, Bölüm II-2'deki yangından korunma yaklaşımı ve ilgili düzenlemelerdeki stabilite ve yükleme hattı kavramları, bayrak devletlerinin ve sigortacıların iyi yönetilen özel teknelerden beklentilerini şekillendirir. SOLAS'ın hangi kısımlarının uygulandığını, hangilerinin uygulanmadığını ve bunun nedenini bilen bir kaptan, bir kaza soruşturmasında ya da liman devleti denetiminde belirleyici olan mevzuat okuryazarlığını ortaya koymuş olur.
Sık Sorulan Sorular
SOLAS takibi için HelmOps
Tekne giderleri, bakımlar, görevler ve seferler tek yerde. İnternet yokken girdiğiniz kayıtlar bağlantı geri geldiğinde eşitlenir.
Tekne belgelerini ve geçerlilik tarihlerini takip edin
DOC, SMC ve diğer tekne belgelerini kaydedin. Süre dolmadan 90, 60 ve 30 gün önce kaptana ve tekne sahibine hatırlatma gider.
Kredi kartı gerekmez.
Doğrulanmış referans
İlgili terimler
Son güncelleme: