Çıplak Tekne Kiralama (Bareboat Charter)
Bareboat charter (çıplak kiralama, demise charter), kiracının teknenin zilyetliğini ve operasyonel kontrolünü tamamen üstlendiği, kendi mürettebatını sağladığı ve tüm işletme giderlerini karşıladığı kiralama düzenidir. Time charter (zaman çarteri) düzeninden farklı olarak armatör, charter süresince seyir kontrolünden vazgeçer. Kiracı hukuken işletmeci sayılır; uyum, mürettebat ve bakımdan o sorumludur.
Definition
Bareboat charter devreder teknenin tam operasyonel kontrolünü kiracıya
Bareboat Charter Nedir?
Bareboat charter (çıplak kiralama), diğer adıyla demise charter, kiracının charter süresi boyunca teknenin zilyetliğini ve operasyonel kontrolünü devraldığı kiralama türüdür. Armatör mülkiyeti korur, ancak günlük kontrolden vazgeçer. Mürettebatı kiracı sağlar veya atar, işletme giderlerini öder, seferi yönetir ve tekneden işletmeci sıfatıyla sorumlu hâle gelir. Bu yapı, armatörün yatı kaptanı ve mürettebatıyla birlikte sağladığı mürettebatlı lüks charterden çok farklıdır. Hukuki açıdan bareboat kiracısı, operasyonel amaçlar bakımından çoğu zaman geçici malik (owner pro tempore) olarak kabul edilir. Kontrolün bu şekilde kiracıya geçmesi; sigortayı, mürettebatın istihdamını, bayrak gerekliliklerini, vergisel durumu, ISM sorumluluğunu ve charter süresince yaşanan olaylardan doğan hukuki sorumluluğu etkiler.
Bareboat Charter ile Time Charter Karşılaştırması
İki model arasındaki temel ayrım zilyetlik ve kontroldür. Bareboat charterde tekneyi kiracı kontrol eder ve mürettebatı genellikle o atar. Time charter (zaman çarteri) düzeninde ise zilyetlik armatörde kalır, mürettebatı armatör sağlar; kaptan, kiracının hukuka uygun rota talimatlarını izlerken armatöre karşı sorumlu olmaya devam eder. Üst segment süperyat tatil charterlerinin büyük çoğunluğu time charter olarak yapılır, çünkü misafirler yatın teknik işletmecisi olmak istemez. Bareboat yapılar; kiracının denizcilik yetkinliğine sahip olduğu, operasyonel kontrol istediği ya da teknenin belirli bir bayrak veya ticari yapı altında bulunmasına ihtiyaç duyduğu durumlarda tercih edilir. Sözleşmeler dikkatle hazırlanmalıdır: Armatör kaptanı, mürettebatı, bakımı ve seyri hâlâ kontrol ediyorsa bir düzenlemeye bareboat adını vermek onu bareboat yapmaz.
Bareboat Charter Tescili: Flag-Out ve Paralel Tescil
Bareboat charter tescili, diğer adlarıyla flag-out ya da paralel tescil, teknenin bareboat charter süresince ikinci bir bayrak altında geçici olarak işletilmesine imkân verir; bu sırada asıl tescil, işletme bakımından askıya alınır. Mülkiyet kaydı asıl sicilde kalır, ancak charter süresince operasyonel konularda bareboat sicili yetkilidir. Uluslararası ticari denizcilikte yaygın olan bu yapı, Cayman Adaları, Marshall Adaları, Malta, Vanuatu ve bareboat düzenlemelerini destekleyen diğer sicillerin yer aldığı yat işlemlerinde de kullanılır. Bu yapı, teknenin kiracının faaliyet gösterdiği yargı alanıyla, ipotek yapısıyla veya ticari izinleriyle uyumlu hâle getirilmesine yardımcı olabilir. Armatörler, teslimden önce ipotek alacaklısının onayını, bayrak idaresinin kabulünü, sicilden terkin veya askıya alma belgelerini, telsiz lisansını, sertifikaları ve sigortayı koordine etmelidir. İyi koordine edilmemiş bir flag-out; tabiiyet, sertifikalar veya limana giriş hakları konusunda boşluklar bırakabilir.
Bareboat Charterde ISM ve Mevzuata Uyum
ISM kapsamındaki ticari bir tekne bareboat charter ile kiralandığında, işletmecinin kim olduğu sorusu kritik önem kazanır. ISM Kodu anlamında şirket, güvenli işletmeden ve kirliliğin önlenmesinden sorumlu olan kuruluştur. Gerçek bir bareboat charterde bu şirket, kiracının kendisi ya da kiracının atadığı bir yönetim şirketi olabilir. Uygunluk Belgesi (DOC) şirketi ve gemi tipini kapsamalı, tekne de o şirkete bağlı bir Emniyet Yönetim Sertifikası (SMC) taşımalıdır. Yatın yönetimi veya operasyonel kontrolü değişirse mevcut SMC geçerliliğini yitirebilir ve geçici (interim) bir SMC gerekebilir. Armatörler, önceki yönetim şirketine ait DOC kapsamının bareboat yapıya geçen yatı kendiliğinden izleyeceğini varsaymamalıdır. Charter sözleşmesi; charter süresince DOC, SMC, klas, MLC, mürettebat sertifikasyonu, telsiz lisansı ve kanuni sörvey uyumunun kim tarafından sürdürüleceğini açıkça belirtmelidir.
MYBA Bareboat ve Time Charter Formları
MYBA'nın, time charter ve bareboat yapılar dahil, yat charter düzenlemeleri için sektör standardı formları bulunur. Time charter formu; tam mürettebatlı yata, APA (Advance Provisioning Allowance; charter öncesi yatırılan avans provizyon fonu) yönetimine, rotaya, charter süresine, armatörün yükümlülüklerine ve misafir kullanımına odaklanır. Bareboat formu ise daha çok teslim ve iade sırasındaki duruma, envantere, operasyonel devir teslime, izin verilen kullanıma, skipper veya mürettebat atamasına, güvence depozitosuna, sigortaya ve yatın işletilmesinde kiracının sorumluluğuna ağırlık verir. Teslim ve iade protokolleri önemlidir; aksi hâlde hasar, eksik ekipman, yakıt durumu, bakım durumu ve gizli kusurlar uyuşmazlığa dönüşebilir. Bir bareboat charter; ayrıntılı bir durum raporunu, gerektiğinde fotoğrafları, sertifika listesini, envanteri, makine çalışma saatlerini, tenderin durumunu, emniyet ekipmanlarının durumunu ve iade sırasında tespit edilen eksikliklerin nasıl ele alınacağına ilişkin süreci içermelidir.
Vergi ve KDV Hususları
Bareboat charterin vergisel durumu; kiralama hizmetinin nerede sunulduğuna, yatın nerede kullanıldığına, işleme taraf olanlara ve yerel KDV (VAT) kurallarına bağlıdır. AB sularında charter ücreti KDV'ye tabi olabilir; yargı alanına ve yapıya göre kiracı da yerel KDV'den veya buna bağlı bildirimlerden sorumlu tutulabilir. Bareboat charter ayrıca yatın ithalat statüsünü, geçici kabul (temporary admission) varsayımlarını ve belirli bir kıyı devletinde ticari olarak işletilen bir tekne sayılıp sayılmayacağını etkileyebilir. Akdeniz rotaları tek bir charter süresi içinde birden fazla vergi rejiminden geçebileceği için, pazarlamadan veya imzadan önce yerel danışmanlık almak şarttır. Sözleşme; charter kira bedelini, güvence depozitosunu, yakıtı, liman giderlerini, yerel vergileri ve acente masraflarını birbirinden açıkça ayırmalıdır. Belirsiz vergi ifadeleri, armatör ile kiracı arasındaki uyuşmazlıkların sık görülen kaynaklarından biridir.
Sık Sorulan Sorular
Çıplak Tekne Kiralama (Bareboat Charter) takibi için HelmOps
Tekne giderleri, bakımlar, görevler ve seferler tek yerde. İnternet yokken girdiğiniz kayıtlar bağlantı geri geldiğinde eşitlenir.
Her charter’ı rotadan masrafa kadar yönetin
Her seferde gün gün rota, kontrol ve kumanya listeleri; charter misafirlerine özel portal ve charter başına masraf raporu.
Kredi kartı gerekmez.
Doğrulanmış referans
https://www.gov.uk/hmrc-internal-manuals/vat-transport/vtrans110320(opens in new tab)
İlgili terimler
Son güncelleme: