STCW
STCW (Standards of Training, Certification and Watchkeeping), IMO bünyesinde kabul edilmiş ve denizcilik personelinin eğitim, sertifikasyon ve vardiya standartlarını uluslararası düzeyde belirleyen sözleşmedir. 1978'de imzalanan ve 1995 ile 2010 Manila değişiklikleriyle güncellenen STCW, yat mürettebatı dahil tüm ticari denizci sertifika gereksinimlerini tanımlar.
Definition
Anlamsal tanım
- Özne
- STCW sözleşmesi
- Yüklem
- belirler
- Nesne
- denizcilik personelinin eğitim, sertifikasyon ve vardiya tutma standartlarını
STCW sözleşmesi belirler denizcilik personelinin eğitim, sertifikasyon ve vardiya tutma standartlarını
STCW Nedir — 1978, 1995 ve 2010 Manila Değişiklikleri
STCW (International Convention on Standards of Training, Certification and Watchkeeping for Seafarers), 1978 yılında IMO çerçevesinde kabul edilen ve 1984'te yürürlüğe giren uluslararası bir sözleşmedir. Sözleşmenin temel hedefi, bayrak devleti farklılıklarından bağımsız olarak dünya genelinde denizcilik personelinin minimum yetkinlik ve güvenlik standartlarını harmonize etmektir. 1995 revizyonu, sözleşmeye kapsamlı bir yeniden yapılanma getirmiş; STCW Kodu (A ve B bölümleri) ayrı bir belge olarak kodifiye edilmiş, belgelendirme süreçleri güçlendirilmiş ve bayrak devletinin sorumlulukları netleştirilmiştir. 2010 Manila değişiklikleri ise günümüzde uygulanan en kapsamlı güncellemeyi temsil etmektedir. Manila paketi; yorgunluk yönetimi (fatigue management), tıbbi standartlar, güvenlik farkındalığı, elektro-teknik yetkililerin (ETO) sertifikasyonu ve deniz güvenliği (ISPS/MARSEC) konularında köklü yenilikler getirmiştir. Manila değişiklikleri 2012'den itibaren kademeli uygulamaya girmiş; geçiş süreçleri 2017'ye kadar tamamlanmıştır. Bugün STCW, pratik olarak tüm ticari denizcilik eğitim kurumlarının müfredatına ve tüm bayrak devletlerinin sertifikasyon sistemlerine entegre edilmiş durumdadır.
Temel STCW Sertifikaları — BST, PSCRB, AFF, GMDSS
STCW, denizcilik kariyerinin en temelinde yer alan Temel Güvenlik Eğitimi (Basic Safety Training — BST) kümesini zorunlu kılmaktadır. BST, dört ayrı modülden oluşur: Kişisel Güvenlik ve Sosyal Sorumluluk (PSSR), Yangın Önleme ve Yangınla Mücadele Temel Düzey (AFF), İlk Yardım Temel Düzey (Elementary First Aid — EFA) ve Hayatta Kalma Teknikleri (Personal Survival Techniques — PST). Bu dört modülün tamamlanması, herhangi bir gemide göreve başlamanın ön koşuludur. BST'ye ek olarak, belirli gemi tipleri veya görevler için özelleşmiş sertifikalar zorunludur. Bunların başında PSCRB (Proficiency in Survival Craft and Rescue Boats — Kurtarma Araçları ve Kurtarma Filikası Yeterlilik Belgesi) gelmektedir. PSCRB, can kurtarma ekipmanlarının kullanımı ve hayatta kalma prosedürlerine ilişkin ileri düzey yetkinliği kanıtlar. Advance Fire Fighting (AFF) ise yangın ekip liderleri için BST düzeyinin ötesinde gelişmiş yangınla mücadele sertifikasıdır. Medical Care sertifikası, kaptan ve ilk zabitler için kapsamlı tıbbi bakım yetkinliğini belgeler. Bu sertifikaların büyük çoğunluğu 5 yılda bir revalidasyon (yenileme) gerektirmektedir.
Yüksek Dereceli Sertifikalar — OOW, Chief Mate, Master
STCW, köprü üstü hiyerarşisini tanımlayan kapsamlı bir yeterlilik piramidi ortaya koymaktadır. Güverte tarafında bu piramit üç ana düzeyden oluşur: Güverte Nöbet Zabiti (Officer of the Watch — OOW), Baş Zabit (Chief Mate) ve Kaptan (Master). OOW sertifikası, bağımsız olarak köprü üstü nöbeti tutabilmek için minimum yeterlilik çıtasını temsil eder. 500 GT veya 3000 GT limitinde ikiye ayrılan OOW sertifikaları, sınırlı sefer alanı (near-coastal) veya sınırsız sefer (unlimited) şeklinde verilmektedir. Baş zabit ve kaptan sertifikaları daha kapsamlı deniz hizmeti süresi, sınav ve yetkinlik kanıtı gerektirmektedir. Makine tarafında ise STCW; Makine Nöbet Zabiti (Engineer Officer of the Watch), İkinci Makinist (Second Engineer) ve Başmakinist (Chief Engineer) yeterliliklerini tanımlamaktadır. Yatlara özgü olarak, MCA (Maritime and Coastguard Agency) tarafından geliştirilen Yachtmaster serisi (Coastal, Offshore, Ocean) STCW ile paralel ancak ayrı bir sertifikasyon yolu oluşturmaktadır. Büyük ticari süper yatlar için ise Yachtmaster Ocean + STCW OOW kombinasyonu yaygın bir yeterlilik çerçevesi haline gelmiştir.
STCW Yenileme ve Revalidasyon Süreci
STCW sertifikalarının büyük çoğunluğu 5 yılda bir revalidasyon gerektirir. Revalidasyon iki yoldan biri ile sağlanabilir: onaylı bir yenileme eğitiminin tamamlanması veya belirli bir süre deniz hizmetinin kanıtlanması. Deniz hizmeti yoluyla revalidasyonda, geçerlilik süresi içinde tipik olarak en az 12 ay deniz hizmetinin belgelenmesi gerekmektedir. Revalidasyon için başvuru süreci, ilgili bayrak devletinin yetkili makamına yapılır; Türkiye'de bu makam DDHGM'dir. DDHGM, STCW Türk uygulamasını hem denizcilik fakülteleri hem de onaylı eğitim merkezleri (STCW Training Centre) aracılığıyla yürütmektedir. Sertifika takibinin ihmal edilmesi, özellikle BST modüllerinin birer birer farklı tarihlerde sona erdiği çok sertifikalı denizci profili söz konusu olduğunda, ciddi bir operasyonel risk oluşturur. Bir mürettebat üyesinin süresi dolmuş tek bir STCW belgesiyle gemide bulunması, PSC denetiminde uygunsuzluk bulgusu ve potansiyel detention gerekçesi olabilir. Bu nedenle dijital sertifika takibi, özellikle birden fazla mürettebat üyesini yöneten yat işletmecileri için kritik bir operasyonel ihtiyaçtır.
GMDSS Sertifikaları
GMDSS (Global Maritime Distress and Safety System), uluslararası sularda seyreden tüm SOLAS gemileri için zorunlu olan uydu ve telsiz tabanlı tehlike ve güvenlik haberleşme sistemidir. STCW kapsamında, geminin sefer alanına göre farklı GMDSS sertifikaları zorunlu kılınmaktadır. GMDSS A1 alanında (VHF kapsama alanı içinde) seyreden gemiler için GMDSS Kısıtlı Telsizci Belgesi (Restricted Operator's Certificate — ROC) yeterlidir. A1 dışında, açık denizde (A2, A3 ve A4 alanları) seyreden gemiler için ise GMDSS Telsizci Genel Sınıfı Belgesi (General Operator's Certificate — GOC) zorunludur. Bu sertifikalar, denizde acil durum haberleşme prosedürlerini, NAVTEX kullanımını, EPIRB ve SART aktivasyonunu ve DSC (Dijital Seçici Çağrı) sistemlerini kapsar. Türkiye'de GMDSS sertifikaları Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) ile DDHGM'nin ortak yetkisi kapsamında düzenlenmekte olup denizcilik eğitim kurumlarında teorik ve pratik sınavlar gerektirmektedir. Yat sektöründe de açık deniz seferi planlayan yatların köprüsünde geçerli GMDSS sertifikasına sahip personel bulundurulması zorunludur.
STCW ve Türk Bayrak Devleti Gereksinimleri — DDHGM
Türkiye, 1978 STCW Sözleşmesi'ne taraf olup 1995 ve 2010 Manila değişikliklerini de iç hukukuna aktarmıştır. Türk bayraklı gemilerde çalışan denizcilik personelinin STCW sertifikasyon gereksinimlerinin uygulanmasından birinci derecede sorumlu kurum DDHGM (Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'na bağlı Denizcilik ve İçsular Genel Müdürlüğü)'dür. DDHGM, denizcilik fakülteleri ve STCW onaylı eğitim merkezlerini denetler; sertifika başvurularını değerlendirir ve Türk denizci kimlik belgelerini (Denizci Cüzdanı) düzenler. Yabancı bayraklı gemilerde çalışmak isteyen Türk denizciler, genellikle hem DDHGM onaylı hem de çalışacakları geminin bayrak devleti tarafından tanınan sertifikalara sahip olmak durumundadır. Tersine, yabancı denizcilerin Türk bayraklı gemilerde çalışabilmesi için DDHGM'nin o ülkenin STCW sertifikasyon sistemini tanımış olması gerekmektedir. Türk yat sektörü özelinde, özellikle ticari charter operasyonlarında DDHGM, gemi adamları ile yat adamlarına farklı mevzuat uygulamaktadır; yat personeli için Gemi Adamları Yönetmeliği'nden ayrı bir çerçeve mevcuttur. Güncel gereksinimler için DDHGM'nin resmi duyurularının takip edilmesi önerilir.
STCW Uyumsuzluğunun Sonuçları
STCW uyumsuzluğu, hem bireysel denizci hem de işletmeci açısından ciddi hukuki, mesleki ve operasyonel riskler doğurur. Bireysel denizci açısından: geçersiz veya süresi dolmuş sertifikayla gemide bulunmak mesleki lisansın askıya alınmasına ya da iptale kadar gidebilecek yaptırımlara yol açabilir; kaza durumunda kişisel hukuki sorumluluk doğar. Gemi işletmecisi açısından: mürettebat STCW uyumsuzluğu, PSC denetiminde sıkça rastlanan bir bulgu kategorisidir ve detention kararına gerekçe oluşturabilir. Paris MOU ve Tokyo MOU veritabanlarında olumsuz sicil kaydı oluşması, gelecekteki denetimlerde geminin hedef profili haline gelmesi anlamına gelir. Ticari charter sözleşmelerinde mürettebat yeterliliklerinin güvencesi genellikle işletmecinin sorumluluğundadır; bir kaza veya sigorta talebinde STCW uyumsuzluğunun tespit edilmesi tazminat talebini tamamen engelleyebilir. İşverenler açısından ise bilinçli olarak STCW sertifikasız personel çalıştırmak, birçok yargı alanında idari para cezalarına ve operasyon izninin iptale kadar gidebilecek yaptırımlara konu olabilir.
Sık Sorulan Sorular
STCW yönetimi için HelmOps
Yat operasyonları için tasarlandı — çevrimdışı öncelikli, uyumluluk hazır.
Sertifikaları, mürettebat belgelerini ve son tarihleri tek yerden takip edin
30 gün ücretsiz deneme. Kredi kartı gerekmez.
Ücretsiz Denemeyi BaşlatDoğrulanmış referans
https://www.imo.org/en/OurWork/HumanElement/Pages/STCW-Convention.aspx(opens in new tab)
İlgili terimler
Son güncelleme: