MLC 2006
MLC 2006 (Maritime Labour Convention), dünyanın her köşesinde denizcilik personelinin temel çalışma haklarını güvence altına alan ve ILO (Uluslararası Çalışma Örgütü) tarafından 2006'da kabul edilerek 2013'te yürürlüğe giren Deniz Emek Sözleşmesi'dir. İstihdam sözleşmesi, ücret, çalışma/dinlenme süreleri, yaşam koşulları ve sağlık güvencesi konularında minimum standartları belirler.
Definition
Anlamsal tanım
- Özne
- MLC 2006
- Yüklem
- güvence altına alır
- Nesne
- denizcilik personelinin temel çalışma haklarını ve minimum yaşam standartlarını
MLC 2006 güvence altına alır denizcilik personelinin temel çalışma haklarını ve minimum yaşam standartlarını
MLC 2006 Nedir ve Kapsamı
MLC 2006 (Maritime Labour Convention 2006), ILO'nun denizcilik alanındaki 68 sözleşme ve tavsiye kararını tek çatı altında birleştiren kapsamlı bir uluslararası çalışma hukuku belgesidir. "Denizcilerin Haklar Beyannamesi" olarak da anılan sözleşme, 2006 yılında Cenevre'de kabul edilmiş ve yeterli onay sayısına ulaşıldıktan sonra 20 Ağustos 2013'te uluslararası alanda yürürlüğe girmiştir. Sözleşme, ticari amaçla işletilen ve 500 GT üzerindeki gemilere zorunlu olarak uygulanır; balıkçı tekneleri, savaş gemileri ve saf iç hat küçük tekneler kapsam dışında tutulmuştur. Yat sektöründe ise MLC, ticari charter operasyonu yürüten ve profesyonel mürettebat çalıştıran yatlara — tonilato sınırına bakılmaksızın — pratikte uygulanmaktadır; zira sözleşme asgari ticari faaliyet ölçütünü belirleyici unsur olarak kabul etmektedir. MLC 2006'nın yapısı beş ana başlık (Title) üzerine kuruludur: denizde çalışmaya ilişkin asgari gereksinimler; istihdam koşulları; konaklama, dinlenme olanakları, yiyecek ve ikram hizmetleri; sağlık koruma, tıbbi bakım, refah ve sosyal güvence; uyum ve uygulama. Bu başlıkların her biri zorunlu kurallar (Regulations ve Code A) ile rehber niteliğindeki tavsiyelerden (Code B) oluşmaktadır.
İstihdam Sözleşmeleri ve Ücret Gereksinimleri
MLC 2006'nın 2. Başlığı, denizcilik personelinin istihdam koşullarına ilişkin temel güvenceleri düzenlemektedir. Sözleşmeye göre her denizci, açık, yazılı ve bağlayıcı bir Denizcilik İş Sözleşmesi (Seafarers' Employment Agreement — SEA) ile çalışmak zorundadır. SEA'nın denizcinin anlayabileceği bir dilde düzenlenmesi ve imzadan önce gözden geçirme fırsatının tanınması şarttır. Ücret konusunda MLC, minimum ücret düzeyleri için ILO'nun Ortak Denizcilik Komisyonu'nun (JMMC) belirlediği tavsiye rakamlarını referans alır; birçok ülke bu rakamları yasal asgari ücret olarak benimsemiştir. Ücretlerin en geç ayda bir ödenmesi ve denizcilerin üçüncü kişilere ücret transferi yapabilmesinin kolaylaştırılması zorunludur. Fazla mesai ücretleri, yıllık izin hakkı ve gemiden ayrılma (repatriation) masraflarının işverence karşılanması da MLC'nin temel güvenceleri arasındadır. Türkiye'de uluslararası sefer yapan Türk bayraklı gemilerde MLC koşulları iş sözleşmelerine yansıtılmak zorunda olup DDHGM bu koşulların denetimini liman devleti ve bayrak devleti denetimleri çerçevesinde yürütmektedir.
Çalışma ve Dinlenme Süreleri
MLC 2006, denizcilik personelinin yorgunlukla bağlantılı kaza riskini azaltmak amacıyla çalışma ve dinlenme sürelerine katı sınırlar getirmektedir. İki alternatif standart sunulmaktadır: ya günde maksimum 14 saat ve herhangi bir 7 günlük dönemde maksimum 72 saat çalışma; ya da günde minimum 10 saat ve herhangi bir 7 günlük dönemde minimum 77 saat dinlenme. Dinlenme süresi, acil durumlar ve güvenlik tatbikatları gibi istisnai haller dışında iki eşit olmayan dilime bölünebilir; ancak dilimlerden biri en az 6 saat kesintisiz olmalıdır. Bu kurallar yalnızca çalışma saatlerini değil, çalışma saatlerinin kayıt altına alınmasını da kapsamaktadır. Her gemide onaylı formatta çalışma saati kaydı (work and rest hours log) tutulması ve ilgili kişi tarafından imzalanması zorunludur. PSC denetimleri sırasında bu kayıtlar en sık incelenen belgeler arasındadır; sahte veya tutarsız kayıtlar ağır yaptırımlara konu olmaktadır. Yat sektöründe, özellikle yoğun sezon dönemlerinde charter hizmetinin kesintisiz sürdürüldüğü operasyonlarda çalışma saatlerinin yönetimi pratikte en zorlu uyum güçlüğü olarak öne çıkmaktadır.
Yaşam Koşulları ve Yiyecek
MLC 2006'nın 3. Başlığı, gemideki konaklama, hijyen, yiyecek ve ikram hizmetlerine ilişkin asgari standartları belirlemektedir. Konaklama alanı açısından kişi başına düşen yaşam alanı, doğal havalandırma ve ışıklandırma, gürültü ve titreşim sınırları, ayrı uyku kabinleri (belirli boyutların üzerindeki gemilerde) ve ortak kullanım alanlarının niteliği standartları sözleşmede detaylı biçimde düzenlenmiştir. Yiyecek ve ikram konusunda sağlıklı, besleyici ve kültürel çeşitlilik gözeten yemek standartları zorunlu tutulmuş; aşçının (cook) asgari yeterlilik gereksinimlerini karşılaması şart koşulmuştur. Belirli bir büyüklüğün üzerindeki gemilerde nitelikli aşçı bulundurma yükümlülüğü de MLC kapsamındadır. İçme suyu kalitesi ve yeterlilik, tuvalet/banyo tesislerinin sayısı ve temizliği, çamaşırhane imkânları ve boş zaman (rekreasyon) alanları da sözleşmenin denetim kapsamındaki konuları arasında yer almaktadır. Yat sektöründe, özellikle misafir konforu önceliklendirilen superyatlarda mürettebat yaşam alanlarının tasarım aşamasından itibaren MLC standartlarını karşılayacak biçimde planlanması kritik önem taşımaktadır.
Sağlık ve Sosyal Güvence
MLC 2006'nın 4. Başlığı, denizde çalışan personelin sağlık haklarını kapsamlı biçimde ele almaktadır. Sözleşmeye göre denizciler, gemide ya da limanda ücretsiz tıbbi bakım alma hakkına sahiptir. Gemide bulunması zorunlu tıbbi malzeme listesi ve kalifikasyonlu tıbbi bakım personelinin standartları sözleşmede belirtilmiştir. Tıbbi sertifika (ILO/IMO ortak tıbbi standartlara göre düzenlenen ENG1 veya eşdeğeri) zorunlu olup periyodik olarak yenilenmesi gerekmektedir. Sosyal güvence açısından MLC, denizci terk edilmesi (abandonment) durumunda finansal güvence, deniz kazası kaynaklı yaralanma veya hastalıkta tazminat ve sigorta güvencesini düzenlemektedir. İşverenin, denizcilerin uğradığı yaralanma, hastalık veya ölüm için mali sorumluluk (financial security) belgesi bulundurması zorunludur; bu genellikle P&I kulübü üyeliği veya eşdeğer sigortayla karşılanır. Refah hizmetleri kapsamında ise limanlarda denizcilerin erişebildiği sosyal tesisler, iletişim imkânları ve din özgürlüğü güvenceleri sözleşmeyle güvence altına alınmıştır.
Liman Devleti Denetimi MLC Kapsamında
MLC 2006'nın etkin uygulanması büyük ölçüde liman devleti denetimine (PSC) dayanmaktadır. Yabancı bayraklı bir gemi, MLC'ye taraf olan herhangi bir ülkenin limanını ziyaret ettiğinde, liman devleti denetim görevlileri gemideki çalışma ve yaşam koşullarını yerinde inceleme yetkisine sahiptir. PSC denetimcileri önce Denizcilik İşçiliği Sertifikası (Maritime Labour Certificate — MLC) ve Denizcilik Çalışma Koşulları Uygunluk Beyanı (DMLC) belgelerini inceler. Bu belgeler, 500 GT ve üzeri uluslararası sefer yapan gemilerin bulundurması gereken temel MLC sertifikalarıdır. Belge incelemesinin ardından fiziksel denetim yapılabilir: mürettebatla görüşme, çalışma saati kayıtları, istihdam sözleşmeleri, ücret ödemeleri ve konaklama koşulları gözden geçirilir. Ciddi uygunsuzluk tespitinde gemi limanda tutulabilir (detention). "Ciddi uygunsuzluk" kategorisi; ücret ödememek, belirgin biçimde yetersiz yiyecek, ağır konaklama koşulları veya çalışma saati sınırlarının sürekli ve kasıtlı olarak aşılmasını kapsar. MLC denetimleri, Paris MOU üyesi Avrupa limanlarında son yıllarda giderek yoğunlaşmakta; özellikle superyat sektöründe dikkat çeken tespitler yapılmaktadır.
MLC Uyumsuzluğunun Pratik Sonuçları
MLC 2006 uyumsuzluğunun sonuçları operasyonel, hukuki ve itibar açılarından değerlendirilmelidir. Operasyonel risk açısından en somut tehdit, gemi üzerinde detention (liman tutukluluğu) kararıdır. Paris MOU ve Tokyo MOU kapsamında MLC ihlali gerekçesiyle uygulanan detention sayısı 2013'ten bu yana artış eğilimindedir ve superyat sektörü de bu denetimlerin artan dikkatinden nasibini almaktadır. Hukuki açıdan, denizcinin terk edilmesi (abandonment) veya ücret ödenmemesi durumunda armatör ve işletmeci hakkında hem bayrak devletinde hem de liman devletinde cezai ve hukuki yaptırımlar uygulanabilmektedir. İtibar açısından ise MLC ihlallerinin PSC veritabanlarına yansıması, geminin gelecekteki tüm liman denetimlerinde yüksek risk profili olarak işaretlenmesi anlamına gelir. Charter sözleşmeleri bünyesinde yer alan MLC uyum garantileri giderek yaygınlaşmaktadır; bu garantinin ihlali sözleşme tazminatına konu olabilir. Sigorta boyutunda ise bazı P&I kulüpleri, kronik MLC uyumsuzluğu durumunda üyeliği askıya alabilmektedir.
Sık Sorulan Sorular
MLC 2006 yönetimi için HelmOps
Yat operasyonları için tasarlandı — çevrimdışı öncelikli, uyumluluk hazır.
Sertifikaları, mürettebat belgelerini ve son tarihleri tek yerden takip edin
30 gün ücretsiz deneme. Kredi kartı gerekmez.
Ücretsiz Denemeyi BaşlatDoğrulanmış referans
https://www.ilo.org/global/standards/maritime-labour-convention/lang--en/index.htm(opens in new tab)
İlgili terimler
Son güncelleme: