ISPS Kodu
ISPS Kodu (Uluslararası Gemi ve Liman Tesisi Güvenlik Kodu), SOLAS Bölüm XI-2 aracılığıyla uygulanan zorunlu IMO güvenlik çerçevesidir. Onaylı güvenlik planları, atanmış güvenlik görevlileri, kayıtlar, tatbikatlar ve tanımlı güvenlik seviyeleri dahil olmak üzere riske dayalı gemi ve liman güvenlik önlemleri öngörür. Zorunlu ve tavsiye niteliğindeki bölümleri, tehditlerin değerlendirilmesi ve değişen zafiyetlere karşılık verilmesi için tutarlı bir çerçeve oluşturur.
Definition
ISPS Kodu sağlar gemi ve liman tesislerinde güvenlik standartlarını
ISPS Kodu Nedir
ISPS Kodu, Uluslararası Gemi ve Liman Tesisi Güvenlik Kodu'dur (International Ship and Port Facility Security Code). SOLAS Bölüm XI-2 güvenlik çerçevesinin bir parçasıdır ve IMO'nun Eylül 2001 saldırılarına yanıtı olarak 1 Temmuz 2004'te yürürlüğe girmiştir. Kod; uluslararası ticari sefer yapan 500 GT ve üzeri yük gemilerine, tüm yolcu gemilerine ve bu gemilere hizmet veren liman tesislerine uygulanır. Uluslararası alanda faaliyet gösteren 500 GT üzerindeki ticari süperyatların çoğu bu koda uymak zorundadır. Temel fikir yapılandırılmış güvenlik yönetimidir: tehditleri belirlemek, erişimi kontrol etmek, mürettebatı eğitmek, limanlarla koordinasyon kurmak ve geminin ilan edilen güvenlik seviyelerinde çalışabildiğini denetimle kanıtlamak. ISPS genel bir hırsızlık önleme kontrol listesi değildir; sertifikalara, tatbikatlara, kayıtlara ve liman devleti beklentilerine bağlı, mevzuattan doğan bir güvenlik yönetim sistemidir.
Gemi Güvenlik Planı
Gemi Güvenlik Planı (Ship Security Plan, SSP), güvenlik tehditlerini, zafiyetleri, koruyucu önlemleri, erişim kontrollerini, kısıtlı alanları, haberleşmeyi, tatbikat gerekliliklerini ve durumun tırmanması hâlinde izlenecek prosedürleri tanımlayan, gemi düzeyindeki gizli plandır. Bayrak devleti ya da bir Tanınmış Güvenlik Kuruluşu tarafından onaylanması gerekir. SSP hassas bilgiler içerdiğinden liman devleti denetimi (PSC) görevlilerine tamamı açıklanmaz. Denetçiler genellikle onaylı bir planın bulunduğunu, ilgili mürettebatın görevlerini bildiğini ve güvenlik kayıtlarının uygulamayı desteklediğini teyit eder. Bir yatın SSP'si yat operasyonlarının gerçeklerine uygun olmalıdır: misafir hareketleri, marina erişimi, tenderler, yükleniciler, provizyon, etkinlikler ve tanınmış yat sahiplerinin mahremiyeti, yük terminallerinden farklı risk örüntüleri yaratır. Mürettebat planın gemide nasıl işlediğini açıklayamıyorsa, başka yerden kopyalanmış jenerik bir SSP zayıf bir kanıttır.
Gemi Güvenlik Zabiti ve Şirket Güvenlik Sorumlusu
Gemi Güvenlik Zabiti (Ship Security Officer, SSO), SSP'nin gemide uygulanmasından sorumlu olarak atanmış zabittir. Pek çok yatta bu görevi kaptan veya kıdemli bir zabit üstlenir ve SSO'nun uygun ISPS ya da SSO eğitimine sahip olması gerekir. Görev süreklidir: erişim kontrolü, ziyaretçi kayıtları, güvenlik turları, mürettebat farkındalığı, tatbikatlar, yüklenicilerin gözetimi ve liman güvenlik talimatlarına yanıt SSO'nun sorumluluk alanındadır. Şirket Güvenlik Sorumlusu (Company Security Officer, CSO) ise bu görevin karadaki karşılığıdır. CSO, SSP'yi hazırlar ve güncel tutar, Liman Tesisi Güvenlik Sorumluları (PFSO) ile koordinasyon kurar, denetimlere destek verir, tehditleri izler ve güvenlik seviyeleri değiştiğinde geminin yönlendirme almasını sağlar. Etkili ISPS uyumu bu gemi-kara ilişkisine bağlıdır. SSO kara desteği olmadan yalnız bırakılırsa kayıtlar ve kararlar kısa sürede tutarsız hâle gelir.
Güvenlik Seviyeleri 1, 2 ve 3
ISPS üç güvenlik seviyesi kullanır. Seviye 1 normal işletmedir; asgari koruyucu önlemler her zaman uygulanır. Seviye 2 artan tehdit durumudur ve daha sıkı erişim kontrolleri, daha sık devriye, ziyaretçi hareketlerinin kısıtlanması, izlemenin artırılması veya liman tesisiyle ek koordinasyon gibi ilave önlemler gerektirir. Seviye 3 belirli ya da yakın bir tehdidi ifade eder ve çoğu zaman bir hükümet veya liman otoritesinin yönlendirmesiyle azami koruyucu önlemleri gerektirir. Liman devleti veya bayrak devleti seviye değişikliği ilan ettiğinde gemi buna uygun karşılık vermek zorundadır. Yatlar açısından bu, mürettebatın yalnızca politika metnine değil, pratik kontrol listelerine de ihtiyaç duyduğu anlamına gelir. SSO; mürettebatı nasıl bilgilendireceğini, misafirleri ve yüklenicileri nasıl kontrol edeceğini, tenderleri nasıl emniyete alacağını, PFSO ile nasıl iletişim kuracağını ve değişikliği paniğe ya da hizmette karışıklığa yol açmadan nasıl kayıt altına alacağını bilmelidir.
Güvenlik Bildirgesi
Güvenlik Bildirgesi (Declaration of Security, DoS), gemi ile bir liman tesisi veya başka bir gemi arasındaki etkileşimi düzenleyen resmî bir belgedir. Etkileşim süresince erişim kontrolü, izleme, bagaj kontrolü, kısıtlı alanların korunması, haberleşme ve olay bildirimi gibi belirli güvenlik önlemlerinden hangi tarafın sorumlu olduğunu tanımlar. DoS, bir risk değerlendirmesi veya ilgili otorite gerektirdiğinde zorunludur; hassas limanlarda, yükseltilmiş güvenlik seviyelerinde, olağan dışı operasyonlarda ya da güvenlik altyapısı zayıf yerlerde sıkça kullanılır. Her liman ziyareti için zorunlu değildir. Yat mürettebatı DoS evrakını zaman zaman acentenin işi olarak görür; oysa SSO, üzerinde anlaşılan önlemlerin fiilî operasyonla örtüştüğünü doğrulamalıdır. Mürettebatın uygulayamayacağı bir Güvenlik Bildirgesini imzalamak, denetimde sorun ve hukuki sorumluluk riski yaratır.
Uluslararası Gemi Güvenlik Sertifikası
Uluslararası Gemi Güvenlik Sertifikası (International Ship Security Certificate, ISSC), denetimin ardından bayrak devleti ya da yetkilendirilmiş bir Tanınmış Güvenlik Kuruluşu tarafından düzenlenir ve SSP'nin onaylandığını ve uygulandığını teyit eder. Tam süreli ISSC, ara doğrulama şartıyla beş yıl geçerlidir ve denetime hazır şekilde gemide bulundurulmalıdır. Liman devleti denetiminde genellikle sertifika, güvenlik seviyesi kayıtları, tatbikat kayıtları, SSO eğitimi ve mürettebatın görevlerini anladığına dair kanıtlar kontrol edilir. Bir gemi bayrak değiştirdiğinde, yönetimi değiştiğinde, yeni teslim alındığında ya da ilk kez ISPS kapsamına girdiğinde, ilk denetimin ardından genellikle altı ay geçerli bir Geçici ISSC düzenlenebilir. Geçici sertifika evrak işini kısaltmanın bir yolu değildir; tam uygulamaya ilişkin kanıtlar oluşturulurken kullanılan bir geçiş aracıdır.
Sık Sorulan Sorular
ISPS Kodu takibi için HelmOps
Tekne giderleri, bakımlar, görevler ve seferler tek yerde. İnternet yokken girdiğiniz kayıtlar bağlantı geri geldiğinde eşitlenir.
Tekne belgelerini ve geçerlilik tarihlerini takip edin
DOC, SMC ve diğer tekne belgelerini kaydedin. Süre dolmadan 90, 60 ve 30 gün önce kaptana ve tekne sahibine hatırlatma gider.
Kredi kartı gerekmez.
Doğrulanmış referans
https://www.imo.org/en/ourwork/security/pages/solas-xi-2%20isps%20code.aspx(opens in new tab)
İlgili terimler
Son güncelleme: