Türkiye'de gemi sicillerine kayıtlı olmayan teknelerin tek zorunlu kimlik belgesi bağlama kütüğü ruhsatnamesidir. Buna rağmen internetteki bilgilerin önemli bir kısmı eskimiş durumda: vize kaldırılalı iki yıldan fazla oldu, ceza rejimi 31 Temmuz 2026'da tamamen değişti ve dolaşımdaki harç tablolarının çoğu 2025'e ait.
Bu rehber güncel mevzuata dayanıyor. Her rakamın ve kuralın kaynağı metin içinde belirtiliyor.
Bağlama kütüğü nedir, kim kaydolmak zorunda
Bağlama kütüğü, gemi sicillerine tescili zorunlu olmayan deniz araçları için tutulan resmî kayıt sistemidir. Yasal dayanağı 655 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 43. maddesidir: Türk Uluslararası Gemi Sicili'ne tescilli olanlar ve Milli Gemi Sicili'ne tescili zorunlu olanlar dışındaki ticari veya özel kullanıma mahsus deniz araçlarının malikleri ya da işletenleri, araçlarını bağlama kütüğüne kaydettirmek zorundadır.
Bağlama Kütüğü Uygulama Yönetmeliği'nin 9. maddesi zorunluluğun sınırlarını çiziyor:
Kaydı zorunlu olanlar
- 18 gros tonilatodan küçük, tam boyu 2,5 metre ve üzeri, Milli Gemi Sicili veya TUGS'a tescil edilmemiş ticari araçlar
- Tam boyu 2,5 metre ve üzeri özel kullanıma mahsus araçlar
Talep hâlinde kaydedilenler
- Türkiye'de oturma izni bulunan yabancı uyruklu gerçek kişilere ait özel tekneler
- Devletin temel kamu hizmetlerinde kullandığı araçlar
- Tam boyu 2,5 metrenin altındaki ticari araçlar
- Gençlik ve Spor Bakanlığı'nca tescilli spor kulübü ve federasyon araçları
Yönetmeliğin 30 Aralık 2023 tarihli değişikliğiyle eklenen geçici 3. madde uyarınca, o tarihte kayıtlı olup boyu 2,5 metrenin altında kalan özel tekneler talep üzerine — ya da ruhsatname süresi dolduğunda re'sen — kütükten silinir.
Bağlama kütüğüne kayıtlı araçlar Türk bayrağı çekmek zorundadır ve bu hak geçerli ruhsatname ile ispat olunur (madde 12). Kabotaj Kanunu hükümleri ayrıca saklıdır.
Kayıt nereden ve nasıl yapılır
Başvuru mercii liman başkanlıklarıdır. Liman yetki alanı dışındaki iç sularda ise yetkilendirilmiş belediye başkanlıkları işlem yapar (madde 5).
Süre kritik: Yönetmeliğin 6. maddesine göre başvuru, iktisap veya kayıt değişikliği tarihinden itibaren bir ay içinde yapılmalıdır. Tekneyi aldıktan sonra sezonu geçirip kışın hallederim yaklaşımı, aşağıda anlatılan gecikme cezasını doğrudan işletir.
İşlem sırası şöyle yürüyor:
- Tekne adı için Umurbey Vatandaş Portalı (umurbey.uab.gov.tr) üzerinden isim başvurusu yapılır.
- Yine bu portal üzerinden liman başkanlığından randevu alınır.
- Randevuya belgeler ve tekne fotoğraflarıyla gidilir.
İstenen belgeler
Yönetmeliğin 16. maddesinde sayılan asgari belgeler: talep dilekçesi, gerçek kişilerde TC kimlik numarası veya tüzel kişilerde vergi kimlik numarası, yabancılar için oturma izin belgesi, hak sahipliğini gösteren resmî belge ve ticari araçlar için tonilato belgesi.
Uygulamada liman başkanlıkları bunlara ek belgeler istiyor. Antalya Bölge Liman Başkanlığı'nın ilk kayıt listesinde şunlar yer alıyor:
- Tekne fotoğrafları (iskele, sancak, baştan ve kıçtan)
- Özel teknelerde Gemi Sanayi Veritabanı Programı (GSVP) çıktısı, ticari teknelerde yapı bildirisi
- Tekne ve makine faturası
- Tekne ve makineye ait CE belgesi
- Harç makbuzu
- İthal teknelerde gümrük giriş beyannamesi ve yapımcı sertifikası
Liste limandan limana değişebilir; başvurmadan önce bağlı olduğunuz liman başkanlığının güncel listesini kontrol edin.
Ruhsatname: süre, yenileme ve kaldırılan vize
Ruhsatname bir yıl veya katları olmak üzere en fazla beş yıla kadar düzenlenir (madde 18/2). Süre dolduğunda yeniden düzenlenmesi zorunludur ve ruhsatname araçta bulundurulur.
Üç nokta çoğu tekne sahibinin gözünden kaçıyor:
Vize kaldırıldı. Ruhsatname vizesini düzenleyen 19. madde 30 Aralık 2023'te mülga oldu. Hâlâ "vize yaptırma" diyen rehberler güncel değil. Süresi devam eden eski vizeler bitimlerine kadar geçerli sayıldı.
Yenileme için 15 gün kuralı var. Başvuru, ruhsatname süresi dolmadan en az on beş gün önce yapılmalıdır.
Gecikme affedilmiyor. Süre geçtikten sonra başvurulursa, yeni ruhsatnamenin başlangıç tarihi öncekinin bitiş tarihinden itibaren işler. Yani aradaki boşluk için de harç ödenir — beklemekle tasarruf edilmiyor.
Ruhsatname süresinin dolmasından itibaren beş yıl içinde yeniden düzenlenmezse kayıt re'sen silinir (madde 22/3).
2026 harç tutarları
Güncel yıllık tutarı teknenizin boyuna göre görmek için bağlama kütüğü harç hesaplayıcısını kullanabilirsiniz. Hesap sonucunu ödeme öncesi resmî tarifeyle karşılaştırın.
Harç, 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (8) sayılı tarifenin "XIII- Bağlama kütüğü ruhsatnamelerinden alınacak harçlar" bölümünde düzenleniyor ve her yıl için alınıyor.
| Tam boy | 2026 harcı (yıllık) | 2025 harcı |
|---|---|---|
| 5–7 m | 5.992,10 TL | 5.037,50 TL |
| 7–9 m | 8.560,20 TL | 7.196,50 TL |
| 9–12 m | 12.840,20 TL | 10.794,70 TL |
| 12–15 m | 25.680,70 TL | 21.589,50 TL |
| 15–20 m | 42.801,10 TL | 35.982,50 TL |
| 20–30 m | 85.602,30 TL | 71.965,00 TL |
| 30 m üzeri | 171.204,70 TL | 143.930,00 TL |
Artış oranı %18,95. Harçlar Kanunu Genel Tebliği Seri No: 98 ile belirlendi (31 Aralık 2025 tarihli, 33124 sayılı 5. Mükerrer Resmî Gazete). 2025 yılı yeniden değerleme oranı %25,49 olmasına rağmen maktu harçlar bunun altında, %18,95 oranında artırıldı.
Hesaplamada üç kural işliyor:
Çok yıllık ruhsatnamede harç, yıllık tutarın süreyle çarpımıdır. Altı metrelik bir tekne için beş yıllık ruhsatname: 5.992,10 × 5 = 29.960,50 TL.
Boy tespitinde bir metreden küçük değerler dikkate alınmaz. 7,8 metrelik bir tekne 7–9 m kademesinden değerlendirilir.
Taşımacılık ve balıkçılık muaftır. Münhasıran deniz taşımacılığı ve balıkçılık faaliyetinde kullanılan araçlar bu harçlardan müstesnadır; ruhsatnameye faaliyet türü ve muafiyet ibaresi işlenir.
Tarifedeki en düşük kademe 5 metreden başlıyor. Bu, 2,5–5 metre arası teknelerin kayıttan muaf olduğu anlamına gelmez — kayıt zorunludur, sadece bu tarifede karşılıkları yoktur.
Ceza rejimi 31 Temmuz 2026'da değişti
Bu, rehberin en çok yanlış bilgi dolaşan bölümü. Uzun süredir tekrarlanan "metre başına 250 TL" gibi tutarların dayanağı kalmadı.
Anayasa Mahkemesi 22 Temmuz 2025 tarihli kararıyla (E.2024/54, K.2025/163) 655 sayılı KHK'nın idari para cezalarına dayanak oluşturan hükmünü iptal etti; iptal 9 Eylül 2026'da yürürlüğe girdi. Yasama boşluğu doldurmak için cezaları kanun düzeyine taşıdı.
7590 sayılı Kanun'un 29. maddesiyle 655 sayılı KHK'ya eklenen 28/A maddesi, 31 Temmuz 2026 tarihli 33326 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı ve yürürlüğe girdi. Yeni rejim şöyle:
Bağlama kütüğü kayıt zorunluluklarına uymayan, geçerli bağlama kütüğü ruhsatnamesi olmayan, kayıtlardaki değişiklikleri bildirmeyen, adı ve bağlama limanını mevzuata uygun markalamayan, ruhsatnamenin aslını veya elektronik nüshasını ibraz edemeyen ya da Türk bayrağı çekme yükümlülüğüne uymayan araçların malik veya işletenlerine 5.000 TL'den 50.000 TL'ye kadar idari para cezası uygulanır.
Ceza geçerli ruhsatname bulunmaması nedeniyle uygulanıyorsa buna ek olarak, ruhsatnamenin düzenlenmesi veya yenilenmesi gereken tarihten itibaren gecikilen her ay için 1.000 TL'den 10.000 TL'ye kadar ceza eklenir. Bir aydan az süreler bir aya tamamlanır — yani üç gün geciken bir yenileme, bir aylık ek ceza doğurur.
Para cezasının yanında işletmeyi fiilen durduran yaptırımlar da var:
- Ruhsatnamesi olmayan araca zorunlu belgeler düzenlenmez; liman veya iç su sınırları içinde bile sefere çıkmasına izin verilmez, en yakın limanda bağlanır (madde 18/6 ve 27). Takibi Sahil Güvenlik, iç sularda jandarma, emniyet veya belediye yapar.
- İdari para cezası ödenmeden sefere izin verilmez. Seferden men kararı kaldırılmış olsa dahi, ceza ödenene kadar men devam eder (madde 33).
Cezaya karşı tebliğden itibaren 15 gün içinde Sulh Ceza Hakimliği'ne itiraz edilebilir. Bir aylık ödeme süresi içinde ödenirse %25 indirim uygulanır; talep hâlinde bir yıl içinde dört eşit taksit imkânı vardır (madde 29–30).
Satış ve devirde dikkat edilecekler
Yönetmeliğin 14. maddesi net: mülkiyet devri belgelerinin liman başkanlığı huzurunda veya noterde düzenlenmesi zorunludur. Bunun dışında yapılan işlemler geçersizdir ve alıcı adına kayıt yapılmaz. El sıkışıp fatura kesmek tekne devri için yeterli değildir.
Noterde yapılacaksa satıcı, takyidatları gösteren ve satışla aynı tarihli bağlama kaydı örneğini notere sunar. Devir belgesinde alıcının bu kaydı gördüğüne dair beyanı yer almak zorundadır. İşlem sonrası durum liman başkanlığına bildirilir.
Devir, teknenin kayıtlı olduğu başkanlık dışında başka bir liman başkanlığında da yapılabilir; eski ruhsatnameye "devredilmiştir" şerhi düşülür. Bağlama limanı değişiyorsa nakil işlemi, belge düzenlenmeden ve eski malik adına harç tahakkuk ettirilmeden tamamlanır — belgelendirme ve harç yeni malik adınadır.
Tekne adını değiştirmek isteyen yeni malik bu hakkını devir tarihinden itibaren üç ay içinde kullanmalıdır.
Kaydın silinmesini gerektiren hâller (madde 20): batma, tamire değmezlik, kaybolma, yurt dışına satış, Milli Gemi Sicili veya TUGS'a kayıt, ticari geminin tadilatla 18 gros tonilato ve üzerine çıkması, özel geminin ticari sınıfa geçmesi.
Belge takibini elle yapmayın
Bağlama kütüğü ruhsatnamesi tek başına yönetilebilir bir belgedir. Sorun, tek başına gelmemesidir: sigorta poliçesi, denize elverişlilik belgesi, telsiz ruhsatı, mürettebat belgeleri, marina sözleşmesi ve ticari teknelerde turizm işletme belgesi aynı takvimde döner. Bunların hepsinin farklı bitiş tarihi vardır ve hiçbiri size kendiliğinden hatırlatmaz.
Ruhsatnamede on beş günlük yenileme penceresini kaçırmak artık aylık ek ceza demek. Bu, hatırlatmayı bir kişinin hafızasına bırakmanın maliyetinin ölçülebilir hale geldiği anlamına geliyor.
HelmOps tekne belgelerini son kullanma tarihleriyle birlikte tutar ve süre dolmadan önce kaptanı da sahibi de uyarır. Bağlama kütüğü ruhsatnamesi, marina izinleri, mürettebat sertifikaları ve sigorta poliçeleri son kullanma tarihleriyle aynı belgeler bölümünde görünür — hangi belgenin ne zaman biteceğini aramak zorunda kalmazsınız. 30 gün ücretsiz deneyin, kredi kartı gerekmez.
Kaynaklar
- 655 sayılı Ulaştırma ve Altyapı Alanına İlişkin Bazı Düzenlemeler Hakkında KHK (RG 01.11.2011/28102) — m.43 ve 28/A
- Bağlama Kütüğü Uygulama Yönetmeliği (RG 25.09.2014/29130, güncel konsolide metin)
- Harçlar Kanunu Genel Tebliği (Seri No: 98) (RG 31.12.2025/33124 5. Mükerrer)
- 7590 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (RG 31.07.2026/33326)
- Anayasa Mahkemesi, E.2024/54, K.2025/163, 22/7/2025 (RG 09.12.2025/33102)
- 492 sayılı Harçlar Kanunu, (8) sayılı tarife, XIII. bölüm
Bu rehber bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Mevzuat değişebilir; işlem yapmadan önce bağlı bulunduğunuz liman başkanlığından teyit alın.
Neler değişti (7 Eyl 2026): Harç hesaplayıcısına çapraz bağlantı eklendi; kaynaklar Mevzuat Bilgi Sistemi ve Resmî Gazete'deki resmî metinlere bağlandı.
