Yat Sigortası Rehberi 2026: Kaptan ve Sahipler İçin Tam Kılavuz

**Tekne ve Makine (H&M)**, yat sigortasının temel bileşenidir. Geminin gövdesi, makinesi, ekipmanı ve donanımını yangın, çarpışma, fırtına, batma ve çalıntı gibi risklere karşı sigortar. H&M poliçeleri genellikle 'kararlaştırılmış değer' (agreed value) veya 'piyasa değeri' (market value) esasına göre düzenlenir — kararlaştırılmış değer poliçeleri, hasar anında sigortalı değerin tamamını öder. **P&I (Koruma ve Tazminat)** sigortası, üçüncü taraflara verilen bedensel hasar ve maddi zarar taleplerini, çevre kirliliği (MARPOL) sorumluluğunu ve yasal savunma masraflarını karşılar. Ticari charter yatlar ve 24m üzeri özel yatlar için ayrı P&I teminatı pratik bir zorunluluktur. **Charter sorumluluk sigortası**, yatın kiraya verildiği dönemlerde konuklara yönelik riskleri kapsar — standart özel yat H&M poliçeleri charter kullanımını genellikle dışlar.

Tekne yaşı ve tipi, underwriting'de birincil değişkendir — 25 yaş üzeri ahşap teknelerin sigortası çelik veya FRP teknelere kıyasla önemli ölçüde daha pahalı ve kısıtlıdır. Seyir alanı primde doğrudan etkilidir: Akdeniz seyri global seyirden daha ucuzdur; kasırga kuşağında (Karayipler yaz sezonu) seyrüsefer primi genellikle artırır. Kaptanın belgelenmiş deneyimi — deniz mili kaydı, yeterlilik belgesi, önceki talep geçmişi — birçok sigortacı için prim hesabında kritik kriterdir. İyi tutulmuş bakım kayıtları (PMS) ve güncel sınıflandırma sertifikası, underwriter değerlendirmesinde olumlu faktörlerdir. Charter kullanımı, artan kaza riskini yansıtmak üzere primde standart bir artışa neden olur.

Türkiye'de özel kullanımdaki tekneler için sigorta yasal zorunluluk kapsamında değildir; ancak sigortasız seyir, sahibini yüksek onarım ve sorumluluk maliyetleriyle karşı karşıya bırakır. Türkiye Sigorta gibi Türk sigortacılar tekne sigortası sunmaktadır. Bazı marinalar bağlama hizmeti öncesinde geçerli bir poliçe talep edebilir; bu nedenle sigorta belgesini tekne evraklarıyla birlikte bulundurun.

Yatınızı kiraladığınızda standart özel yat sigortanız teminat kapsamı dışına çıkabilir — poliçenin charter kullanımına izin verip vermediğini kontrol etmek zorunludur. Charter yat poliçeleri genellikle şu ek teminatları içerir: konuk bedensel hasar ve maddi hasar sorumluluğu, charter gelir kaybı (yat hasarından kaynaklanan charter iptalleri nedeniyle), profesyonel sorumluluk (ekip hataları), ve daha yüksek P&I sınırları. Büyük superyatlar için P&I, ayrı bir P&I kulübü üyeliği (örn. The London P&I Club, Gard, West of England) üzerinden yönetilir — paket poliçe değil. 2014 değişiklikleriyle (yürürlük: 18 Ocak 2017) MLC 2006, terk edilen denizciler ile mürettebatın ölümü veya uzun süreli maluliyeti hâlinde tazminat için mali güvence de zorunlu tutar.

Sigorta poliçelerinin büyük çoğunluğu hasarın gecikmeden bildirilmesini şart koşar. Geç bildirim, sigorta şirketine tazminat talebini reddetme veya azaltma gerekçesi verebilir. Hasar anında pratik adımlar: tekneye daha fazla hasar gelmesini önlemek için acil önlemleri alın (pompajak, geçici tamir); kanıtları — fotoğraf, video, tanık ifadesi — mümkün olduğunca erken kayıt altına alın; kendi başınıza onarım başlatmayın (surveyor talep edebilir). Bakım kayıtlarınız (PMS) hasar değerlendirmesinde kritik önem taşır — sigortacı, hasarın yetersiz bakımdan mı yoksa kaza/beklenmedik olay nedeniyle mi oluştuğunu araştıracaktır.